2008/11/26

‫دیدار عمومی سایت برنامه نویس، نمایشگاه الکامپ و پروتکل ECE

بعد از ظهر دوشنبه ۴ آذر ۸۷ را در نمایشگاه الکامپ ۸۷ بودیم. گردش علمی ما از گردهمایی اعضای انجمن برنامه نویس شروع شد. برای من که اولین بار بود که یک اجتماع Online را به صورت آدم‌های واقعی می‌دیدم موضوع جالبی بود. انگار که idهای انجمن زنده شده بودند و داشتند حرف می‌زدند! البته اگر یک برنامه از قبل تعریف شده مثل معرفی اعضا به هم، کارگاه، سخن‌رانی و یا... هم چاشنی آن می‌شد خیلی بهتر بود. امیدوارم جلسات بعد بهتر باشد.
در طول ۳ ساعت تقریبا همه غرفه‌های نرم افزاری را گشتیم. بیشتر نرم افزاری‌ها ارائه دهنده نرم افزارهای سازمانی مثل ERP، MIS و سیستم‌های حسابداری و انبار و... و پورتال بودند. مخاطب بیشتر آنها هم مشتریان دولتی و غیر دولتی بودند ولی ظاهرا بازدیدکنندگان عمدتا از کارمندان شرکت‌های کامپیوتری و برنامه نویسان بودند! در مورد مفید بودن نمایشگاه هم فکر می‌کنم نمایشگاه برای آنها که بدون هدف خاصی و صرفا برای با خبر شدن از اتفاقات جدید به نمایشگاه آمده بودند نمایشگاه خسته کننده‌ای بود ولی به لطف خدا برای ما که از همان اولش ارائه دهندگان پروتکل ارتباطی ECE و شرکت فارسی‌وب شریف را هدف گرفته بودیم چندان نمایشگاه عذاب آوری نبود. شرکت فارسی‌وب شریف را به آن علت که مستقیما درگیر استانداردهای ماتصا ۶۲۱۹ (ISIRI 6219) و ماتصا ۹۱۴۷ (ISIRI 9147) بودند علاقه داشتیم که ببینیم. این دو استاندارد آخرین استانداردهای موجود در زمینه پشتیبانی از زبان فارسی در محیط کامپیوتر و شبکه هستند.
با کمک ناصر حاجلو شرکت‌هایی را که حدس می‌زدیم دبیرخانه/اتوماسیون آنها از پروتکل تبادل الکترونیکی مکاتبات (ECE) پشتیبانی می‌کنند را مورد جستجو قرار دادیم. با این که بعضی‌ها حتی اسم این پروتکل را نشنیده بودند ولی نتیجه کار بد نشد، سه تا شرکت را پیدا کردیم که به گفته خودشان پروتکل ECE را به طور کامل پیاده سازی و تست کرده بودند و حاضر بودند پروتکل را بین نرم افزار خودشان و دبیرخانه ما تست کنند. البته جای بیشتر شرکت‌های موسس پروتکل و صد البته خود سازمان نظام صنفی که متولی رسمی پروتکل است حسابی خالی بود.
این هم عکس یادگاری اعضای انجمن (سایت) برنامه نویس:افسانه ۲۸ دلاور!‏
پ. ن.: عکس‌ها در پیکاسا هم موجود هستند.




2008/11/20

‫ویرایش‌های مختلف Visual Studio و TFS و ابهامات آن

Visual Studio Team System از چند وقت پیش که استفاده از سورس کنترل TFS به جای ویژوال استودیو در دستور کار قرار گرفت فهمیدم که از TFS می‌توان به جای جیرا که الان از آن استفاده می‌کنیم هم استفاده کنیم. وجود امکانات دیگری مثل بیلدهای اتوماتیک و Code Analysis به هنگام check-in برنامه نویسان انگیزه خیلی خوبی شد برای مطالعه دقیق‌تر راجع به آن. اما کمی بعد از شروع فهمیدم ویرایش‌های مختلفی از VS و TFS وجود دارد که این باعث سردرگمی من می‌شد. به همین خاطر چندین جا از جمله ویکی‌پدیا و نوشته‌های آخر نوشته را مورد بررسی قرار دادم تا بتوانم از این سردرگمی نجات پیدا کنم. آنچه که در ادامه آمده نتیجه این بررسی است.
Visual Studio Team System: به خودی خود اسم یک محصول، نرم افزار یا برنامه‌ی خاص نیست و مطابق توضیحات اینجا و اینجا مجموعه‌ای از روش‌ها، مفاهیم و ابزارها (برنامه و نرم افزارهایی همچون ویرایش‌ها مختلف Visual Studio) است که برای توسعه نرم افزار تحت متودولوژی خاصی به کار می‌رود و می‌توان آن را محض سادگی و دور زدن اسامی دهن پر کن و به درد ما نخور، نسخه کامل Visual Studio 2008 به علاوه Team Foundation Server دانست: لینک معرفی.
Visual Studio Team System 2008 Team Suite: نام خلاصه آن VS Team Suite و کامل‌ترین نسخه VS است که همه امکانات ۴ ویرایش مخصوص Team System یعنی  ویرایش‌های معمارها، توسعه دهنده‌ها، دیتابیس و تست را داراست. ظاهرا نسخه نصب شده آن واژه‌های Team Suite را در About خود نشان نداده و فقط عبارت Visual Studio Team System 2008 را نمایش می‌دهد. نام این مجموعه در ابتدای معرفی نسخه ۲۰۰۵ آن Team Edition بوده ولی نسخه دیتابیس آن را شامل نمی‌شده است ولی حدود ۱ سال پس از انتشار نسخه ۲۰۰۵ وقتی که ویرایش دیتابیس هم برای آن ارائه شد تغییر نام داده و به Team Suite تبدیل می‌شود.
Visual Studio Team System 2008: Architecture, Development, Database & Test Editions: چهار ویرایش مختلف VS که هر کدام امکانات خاصی برای افراد توسعه نرم افزار دارند. ویرایش Team Suite همه امکانات این ۴ ویرایش را با هم دارد.
Visual Studio Team System 2008 Team Foundation Server: یا به طور خلاصه‌تر همان TFS خودمان ابزاری است برای کار تیمی و شامل سه بخش عمده سورس کنترل، بیلدهای اتوماتیک و سیستم پیگیری کارهای محوله (Work Item Tracking) است. نصب و راه اندازی TFS کار پر دردسری است و به همین خاطر خیلی از تیم‌ها در حال حاضر از سورس سیف و ابزارهایی Issue Tracking مثل جیرا به جای TFS استفاده می‌کنند.
Visual Studio 2008 Professional & Standard Edition: دو ویرایش ارزان قیمت‌تر VS و فاقد بعضی امکانات ویرایش‌های چهارگانه Team System هستند.
Visual Studio 2008 Express Edition: مشتمل بر ۴ نسخه مجانی ویژوال استودیو است و اسم دقیق هر کدام آنها عبارت است از Visual Web Developer 2008 Express Edition، Visual Basic 2008 Express Edition، Visual C# 2008 Express Edition و Visual C++ 2008 Express Edition

لینک‌ها
معرفی Visual Studio Team System در سایت مایکروسافت
معرفی و مقایسه ۱۱ ویرایش مختلف ویژوال استودیو در سایت مایکروسافت
خرید ویرایش‌های مختلف ویژوال استودیو و TFS در ایران
خرید ویرایش‌های مختلف Visual Studio و TFS از سایت آمازون
چند کتاب در این باره: اینجا و اینجا و اینجا
نوشته علی نوریان درباره Team System در سایت برنامه نویس (پست هشتم)




2008/11/15

‫نمایشگاه الکامپ و دیدار عمومی انجمن برنامه نویس

elecomp87

چهاردهمین نمایشگاه الکترونیک، کامپیوتر و تجارت الکترونیکی از ۲ الی ۵ آذرماه ۸۷ در محل نمایشگاه‌های بین المللی تهران برگزار خواهد شد. هر چند که حرف‌های خیلی زیادی پشت سر این نمایشگاه هست و خیلی‌ها معتقدند که ارزش دیدن و رفتن را ندارد ولی چون تا حالا به این نمایشگاه نرفته‌ام، می‌خواهم امسال برای اولین با در این نمایشگاه شرکت کنم شاید توانستم آنجا چند تا شرکت را که پروتکل ارتباطی ECE را به طور واقعی و عملیاتی پیاده سازی کرده‌اند ببینم و بتوانم یک لینک ارتباطی برقرار کنم. شاید هم چند تا از شرکت‌های برنامه نویسی خارجی حاضر در تهران یا نمایندگان ایرانی آنها به نمایشگاه آمده باشند. در این صورت از آنها هم فیض خواهیم برد.

barnamenevis
در کنار نمایشگاه الکامپ یک اتفاق جالب دیگر هم اتفاق خواهد افتاد: گردهمایی عمومی اعضای سایت برنامه نویس. این اتفاق به خودی خود اتفاق جالبی است چون آدم‌هایی را در این انجمن می‌شناسم که سرشان به تنشان می‌ارزد و دیدار با آنها برایم جذاب است. از طرفی من هیچ گردهمایی این طوری که مربوط به برنامه نویسان و توسعه دهندگان نرم افزار باشد را نمی‌شناسم و این فرصت خوبی است تا با چند تا از هم صنف‌هایم از نزدیک آشنا شوم. این دیدار در روز دوشنبه ۴ آذر ۸۷ راس ساعت ۲ بعد از ظهر در محل نمایشگاه روبروی آبنمای میدان مرکزی برگزار خواهد شد. خبر مربوط به این گردهمایی و نقشه محل دقیق آن در اینجا آمده است. کاش بقیه هم بیایند.




2008/11/07

‫روزی هیجان انگیز برای یک برنامه نویس

دیروز برای من بسیار هیجان انگیز بود چون مدیر پروژه شرکت اعلام کرد که همه ابزارها و تکنولوژی تا چند هفته آینده به طور کامل به روز خواهند شد. و به همین دلیل دیروز برای من که از مدت‌ها پیش برای شروع این تغییرات مقدمه چینی کرده و منتظر مجوز این تغییرات بودم روز بسیار خوشایندی بود. خصوصا این که از همین فردا Sql Server 2008 به طور رسمی در یک کامپیوتر اختصاصی نصب و بهره برداری آزمایشی از آن آغاز خواهد شد! امیدوارم در مورد MSSQL2008 با Reporting Service مشکل پیدا نکنیم چون تمام گزارشات ما بر پایه RS است و همین طوری هم دردسرهای زیادی با آن داشتیم.
بعد از MSSql2008 نوبت Visual Studio 2008 و .Net framework 3.5 عزیز است. خود VS2008 قاعدتا خیلی مشکل زا نخواهد شد چون قبلا هم در پروژه‌های شرکت از آن استفاده کرده بودیم. ولی در مورد framework 3.5 باید آماده مشکلاتی باشیم زیرا سورس‌های خیلی زیادی داریم که بعضا خیلی سطح پایین و سیستمی هستند و احتمالا به بعضی از ویژگی‌های پایه دات نت وابسته هستند.
با توجه به این که Source Safe در نسخه ۲۰۰۸ ارائه نشده و مایکروسافت هم پایان عمر Source Safe را اعلام کرده تصمیم گرفته‌ایم سری به Team Foundation Server بزنیم. هر چند که TFS چیزی بیش از یک ابزار سورس کنترل است ولی امیدواریم جایگزین خوبی برای Source Safe باشد. TFS علاوه بر سورس کنترل امکاناتی نظیر Buildهای اتوماتیک و ابزاری برای Issue Tracking را هم داراست. ساختار Source Control آن هم با آنچه که در Source Safe بوده تفاوت‌هایی کرده. مثلا TFS سورس‌ها را در دیتابیس نگه می‌دارد در حالی که SS از یک ساختار فایلی استفاده می‌کرد. TFS چیزهای زیادی برای یادگیری ما دارد و یاد گرفتن درست و حسابی آن باعث می‌شود با کدپلکس هم آشناتر شویم.
به امید روزی که هیچوقت فاصله ما از تکنولوژی‌های جدید بیشتر از نسخه‌های بتا نشود!




2008/11/01

‫گزارشات و دفاتر مرسوم حسابداری

در یک سیستم حسابداری پایه، بدون در نظر گرفتن امکانات جانبی مثل مدیریت بانک و مدیریت بودجه تنها جای اصلی برای ورود اطلاعات صفحه ثبت سند حسابداری است و بقیه کارهای رایج سیستم حسابداری به صورت گزارش گیری از اطلاعات موجود می‌باشد. بیشتر گزارشات سیستم حسابداری آنقدر معروف هستند که اسامی مشخصی مثل دفتر کل، دفتر تراز معین و صورت حساب تفصیلی (تفضیلی) را به خود گرفته‌اند. عمده این گزارشات در مراکز و ادارات مختلف دارای شکل و شمایل استاندار شده و یکسانی هستند. مثلا در همه آنها ستون بدهکار همیشه قبل از ستون بستانکار می‌آید و یا اینکه واژه «مانده بدهکار» و «مانده بستانکار» مفهوم یکسان و مشخصی دارند. در اکثر این گزارشات معمولا ردیف اول برای نقل از قبل به کار برده می‌شود، هر سطر از گزارش به ازای یک آیتم از سند حسابداری است و البته گزارش گیری از محدوده تاریخی مورد نظر کاربر هم که برای بیشتر آنها امری بدیهی است. با مشاهده چند نمونه گزارش از چند سیستم حسابداری و چند اداره مختلف می‌توان به راحتی متوجه این نکات و فرمت گزارش‌ها شد. در ادامه لیستی از این گزارشات و دفاتر حسابداری می‌آید.

 

 

نام

شرح

۱

دفتر کل

دفتری است که ورودی-خروجی حساب‌ها را به تفکیک «حساب کل» آن‌ها نشان می‌دهد. هر سطر از این دفتر یک قلم از سند حسابداری است. از آنجا که در یک سیستم حسابداری معمولی به ازای هر حساب کل چندین و چند حساب معین و به ازای هر حساب معین هم چندین سند حسابداری ثبت می‌شود حجم این گزارش (دفتر) بسیار زیاد است.

۲

دفتر معین

دفتری است که ورودی-خروجی هر کدام از حساب‌های معین انتخابی را به تفکیک حساب‌های معین نشان می‌دهد. هر سطر از این دفتر یک سطر از سند حسابداری است. این گزارش خیلی شبیه به گزارش دفتر کل است و برای مواردی کاربرد دارد که تنها چند حساب معین خاص مد نظر باشد.

۳

دفتر حساب تفصیلی (تفضیلی)، دفتر حساب پروژه، دفتر حساب مرکز هزینه

همه این دفاتر هم کاملا مشابه دفاتر معین و کل هستند و تفاوت آنها این است که آیتم‌های اسناد حسابداری به تفکیک یکی از حساب‌های فرعی (تفصیلی، پروژه و...) نمایش داده می‌شوند.

۴

دفتر روزنامه

ورود و خروج حساب‌ها به ترتیب تاریخ سند مربوطه را نمایش می‌دهد. در این دفتر تنها حساب کل آیتم مورد نظر ذکر می‌گردد. با کمک این گزارش می‌توان گردش حساب سیستم حسابداری را در فلان روز خاص به راحتی فهمید.

۵

دفتر تراز کل

این دفتر تراز بودن هر یک از حساب‌های کل را نشان می‌دهد به این معنی که به ازای هر یک از حساب‌های کل همه بدهکارها و بستانکارهای اسناد استفاده کننده از آن حساب کل را با هم جمع کرده و به همراه مانده بدهکار و مانده بستانکار محاسبه شده آنها نمایش می‌دهد. این دفتر اطلاعات خلاصه‌ای دارد و تعداد سطور آن تنها به اندازه حساب‌های کل موجود در سیستم حسابداری است.

۶

دفتر تراز معین و دفاتر تراز تفصیلی و...

کاملا مشابه دفتر تراز کل هستند اما این بار به ازای هر یک از حساب‌های معین یا تفصیلی (تفضیلی)، پروژه و مرکز هزینه نمایش داده می‌شود ولی همانند دفتر تراز کل خیلی کم حجم هستند.

۷

گزارش صورت حساب تفصیلی (تفضیلی)، مرکز هزینه و پروژه

در این سری گزارشات یکی از حساب‌های فرعی به عنوان ورودی گزارش انتخاب شده و سپس کلیه ورودی خروجی‌ها مرتبط با این حساب فرعی به تفکیک حساب معین استفاده نمایش داده می‌شود. از کاربردهای مفید این گزارش تهیه لیست کلیه دریافت-پرداخت‌ها به ازای یک حساب فرعی خاص مثل یک شخص، شرکت یا پروژه است. این سری گزارشات با تکیه بر اطلاعات ارتباط حساب‌ها کار می‌کنند. در اطلاعات ارتباط حساب‌ها یک حساب معین انتخاب و مشخص می‌گردد کدام یک از حساب‌های فرعی با آن در ارتباط هستند. گزارشات صورت حساب تنها برای حساب‌های فرعی معنی دارند.

توجه ۱: این نوشته از دید یک نرم افزار نویس نوشته شده و مسلما فاقد دقت لازم در تعریف دقیق مفاهیم حسابداری است.

توجه ۲: در اینجا یک تعریف کلی از حساب‌های اصلی و فرعی و تشابه و تفاوت آنها موجود است.

توجه ۳: لینک‌های زیر هم اطلاعات مفیدی دارند:

دفاتر حسابداری - ویکی‌پدیا
کتاب اصول حسابداری ۱ - فنی و حرفه‌ای
اصول حسابداری ۱ - شبکه آموزش صدا و سیما