2009/09/26

‫مورد کارکرد (Use Case) در ۱۰ گام

۱- مورد کارکرد به دو بخش محتوای متنی و نمودار (Use Case Diagram) تبدیل می‌شود.
۲- بخش محتوای متنی Use Case خیلی خیلی مهم‌تر از «نمودار مورد کارکرد» است.
۳- استاندارد چندان سفت و سختی برای بخش محتوای متنی Use Case وجود ندارد.
۴- بخش محتوای متنی «مورد کارکرد» هر چه کوتاه‌تر و گویاتر باشد بهتر است.
۵- روابط مختلفی بین موارد کارکرد وجود دارد ولی توصیه شده به جز Include از هیچ کدام آنها استفاده نشود. Include یعنی یک «مورد کارکرد» در یکی از مراحل سناریوی خودش یک «مورد کارکرد» دیگر را مورد استفاده قرار می‌دهد.
۶- «موارد کارکرد» را می‌توان خیلی نزدیک به سیستم یا خیلی نزدیک به فهم کاربر یا در یک حالت بینابین نوشت. این سه حالت به ترتیب به اسامی Fish Level و Kite Level و Sea Level معروفند. توصیه شده «موارد کارکرد» بیشتر به صورت Sea Level نوشته شود.
۷- ممکن است نوشتن «مورد کارکرد» ما را به یاد «رابط کاربری-UI» بیندازد ولی این صحیح نیست چون طراحی UI بعد از تکمیل «موارد کارکرد» شروع می‌شود. علاوه بر این «مورد کارکرد» قصد و غرض Actor را نشان می‌دهد نه مراحلی را که طی می‌کند.
۸- هر «مورد کارکردی» معمولا شامل یک سناریوی موفق و یکی دو سناریوی ناموفق است.
۹- معمولا در هر «مورد کارکردی» یکی دو تا «گام» را به تشریح «پیش شرط» یا «حالت استثنا و خطای» سناریوها اختصاص می‌دهند.
۱۰- به عنوان نکته تکمیلی به عکس زیر که از کتاب UML Distilled مارتین فولر برداشته شده دقت کنید. این عکس یک «مورد کارکرد» نمونه را نمایش می‌دهد.
‫یک Use Case نمونه که از کتاب مارتین فولر برداشته شده

منبع: فصل ۹ کتاب UML Distilled مارتین فولر




‫‫‫Sequence Diagram در ۷ گام

۱- Sequence Diagram را در فارسی، نمودار توالی می‌گویند.
۲- تقریباً به ازای هر «سناریو» یک نمودار توالی وجود دارد. برای انجام هر «سناریو» چندین آبجکت با همدیگر تعامل دارند.
۳- نمودار توالی برای نشان دادن جزییات الگوریتم اجرای عملیات مثل حلقه و شرط خیلی ضعیف است و بهتر است برای این کار از Activity Diagram استفاده کرد.
۴- برای کشیدن «نمودار توالی» از دو روش رایج به نام‌های centralized control و distributed control استفاده می‌شود. روش «توزیعی» در دنیای شی‌گرا خیلی رایج‌تر است. این روش طراح را تشویق می‌کند به جای یکی دو تا کلاس بزرگ و چند متود خیلی طولانی، از چندین کلاس کوچک و چندین متود خیلی کوتاه استفاده کند.
۵- فراخوانی متود هم به روش هم‌زمان و هم به روش غیرهم‌زمان قابل انجام است. روش غیرهم‌زمان در برنامه‌های Multi Thread کاربرد دارد.
۶- بعضی افراد به جای «نمودار توالی» از CRC که یک ابزار غیر UMLی است به عنوان یک جایگزین استفاده می‌کنند. CRC بسیار مشابه «نمودار توالی» است ولی رسم آن خیلی راحت‌تر و استفاده از آن هم خیلی رایج است.
۷- به عکس زیر به عنوان نمونه‌ای از «نمودار توالی» که در پروتکل ای.سی.ای استفاده می‌شود نگاه کنید.

نمودار توالی

منبع: فصل چهارم کتاب UML Distilled نوشته مارتین فولر




2009/09/13

‫‫آیا واقعاً بهتر است به جای ASP.NET AJAX از jQuery استفاده کنیم؟ - بخش سوم

نتیجه‌گیری
ASP.NET AJAX قابلیت‌های خوبی در بخش سرور و استخراج اطلاعات از آن دارد. jQuery هم قدرت و انعطاف خیلی خوبی در کلاینت دارد. jQuery در ASP.NET MVC به شدت مورد توجه است و بعضی امورات آن  از جمله آژاکس از طریق jQuery انجام می‌پذیرد. پس یادگیری jQuery یعنی یک گام به سوی ASP.NET MVC. نتیجه این که به نظر می‌رسد عاقلانه‌تر این باشد که در یک راه حل آژاکسی از هر دو به طور هم زمان استفاده شود، از jQuery در بخش کلاینت و کنترل‌ها و از ASP.NET AJAX در سمت سرور برای استخراج اطلاعات و ارسال آنها به کلاینت به شیوه‌هایی مثل JSON.

یادگیری
۱- سایت encosia.com – تاکید دارد به استفاده هم‌زمان jQuery و ASP.NET AJAX
۲- سایت http://www.asp.net/learn/ajax/ برای ASP.NET AJAX
۳- کتاب jQuery in Action (۳۷۶ صفحه)
۴- سایت «کد پراجکت» http://www.codeproject.com/KB/ajax/
۵- یک link blog راجع به ASP.NET و AJAX که مطالبش پیوندی است به خیلی از منابع معتبر (tipsdotnet.com )
۶- RefCardهای موجود در سایت DZone
۷- http://blog.dreamlabsolutions.com/
۸- سایت iDevCenter
۹- وبلاگ وحید نصیری

منابع
۱- یک مقایسه قدیمی ولی بسیار دقیق و آموزنده راجع به کتابخانه‌های آژاکسی قابل استفاده در ASP.NET
۲- یک RefCard از DZone با اطلاعاتی دقیق از آژاکس بدون استفاده از ASP.NET
۳- فهرستی از کتابخانه‌های آژاکسی قابل استفاده در زبان‌ها و سکوهای مختلف برنامه‌نویسی
۴- فهرستی از کتابخانه‌های آژاکسی قابل استفاده در ASP.NET اعم از ASP.NET AJAX و غیره
۵- مایکروسافت در این نوشته اعلام کرده پشتیبانی از jQuery را به مجموعه asp.net اضافه کرده است.
۶- مثالی از کاربرد jQuery و ASP.NET به جای آژاکس
۷- ضمن معرفی منابع خوبی برای ارتباط jQuery و ASP.NET راجع به یک ناهمخوانی کوچک jQuery و asp.net ajax صحبت می‌کند.
۸- مقایسه مختصری بین jQuery و ms ajax
۹- بهتر است در asp.net webforms از asp.net ajax استفاده شود ولی در asp.net mvc از jQuery استفاده شود


»»»قسمت‌های اول متن را در بخش اول و دوم بخوانید.




‫‫آیا واقعاً بهتر است به جای ASP.NET AJAX از jQuery استفاده کنیم؟ - بخش دوم

بررسی و مقایسه

آیا jQuery و ASP.NET AJAX رقیب و معادل (alternative) هم هستند؟
تا اندازه‌ای می‌توان گفت بله آنها در خیلی از قسمت‌ها رقیب هم محسوب می‌شوند. اما این دلیل نمی‌شود که یکی را به طور کامل کنار بگذاریم و سراغ دیگری برویم. بلکه (به اعتقاد من) باید سعی کنیم یکی را به عنوان راه حل اصلی انتخاب کنیم و از دیگری به عنوان روش کمکی استفاده کنیم. مثلاً ASP.NET AJAX می‌تواند در سمت سرور به دیتابیس متصل شود و اطلاعات زیادی را به صورت JSON برای jQuery که صرفاً در کلاینت کار می‌کند بفرستد. {۸} {۹}

آیا می‌شود از این دو فناوری درکنار هم استفاده کرد؟
بله. به جز بعضی ناسازگاری‌هایی خیلی کوچک مشکل دیگری وجود ندارد. حتی توصیه شده برای رسیدن به قدرت و سرعت بالاتر از ترکیب هر دو فناوری با هم استفاده شود. {۷}

کدام فناوری را می‌توانم در سکوهای دیگر نیز مورد استفاده قرار دهم؟
فقط jQuery را. از jQuery می‌شود در ASP.NET، ASP.NET MVC، PHP، Perl و… نیز استفاده کرد. در حالی که از ASP.NET AJAX حتی در ASP.NET MVC هم به جز بخش کوچکی از هسته آن را نمی‌توان استفاده کرد چون ASP.NET MVC از WebForm استفاده نمی‌کند. در ASP.NET MVC خود برنامه‌نویس مجبور است State صفحه را نگه دارد در نتیجه خبری از Post Back هم نیست!

مایکروسافت چه رابطه‌ای با jQuery دارد؟
مایکروسافت به jQuery ایمان دارد! jQuery در حال حاضر بخشی از ASP.NET MVC است و به زودی در دیگر محصولات مایکروسافت هم ظاهر خواهد شد. علی‌الظاهر مایکروسافت قصد داشته برای محصولاتش کتابخانه‌ای مانند jQuery ایجاد کند ولی وقتی دیده چنین چیزی از قبل وجود دارد برخلاف همیشه تصمیم گرفته به جای ایجاد نسخه مخصوص به خودش از همان jQuery استفاده کند. {۵}

مزایا و معایب هر کدام چیست؟
ASP.NET AJAX:
۱- مزیت: یادگیری خیلی زیادی نمی‌خواهد. لازم نیست XHR را بشناسید و کلی هم HTML، CSS و جاوا اسکریپت بلد باشید.
۲- مزیت: با کنترل‌های معمول ASP.NET یکی می‌شود و نیازی به دستکاری ندارد. مثلاً خیلی از کنترل‌های معمول ASP.NET مثل TextBox و Label را می‌توان با قرار دادن در یک UpdatePanel آژاکسی کرد.
۳- مزیت: یکپارچگی آن با ASP.NET باعث می‌شود بتواند به راحتی از سرویس‌های موجود در ASP.NET مثل Profile در عملیات آژاکسی استفاده کند.
۴- ایراد: خیلی کند است و در خیلی آزمایش‌ها تا ۸۰ درصد پهنای باند را به علت وجود ViewStateهای حجیم تلف می‌کند.
۵- ایراد: مهارت‌های به دست آمده از طریق آن (به جز بخشی از هسته آن) را نمی‌توان در هیچ جای دیگر استفاده کرد.
jQuery:
۱- مزیت: چون از روش برنامه‌نویسی مستقیم استفاده می‌کند خیلی سریع‌تر است.
۲- مزیت: جامعه بسیار فعال، متنوع و رو به رشدی دارد. جامعه فعال یعنی محصولات جانبی و support بیشتر.
۳- مزیت: کدباز و مجانی است.
۴- مزیت: مهارت به دست آمده از jQuery را در سکوهای دیگری غیر از دات‌نت هم می‌توان استفاده کرد.
۵- مزیت: مهارت به دست آمده از jQuery را می‌توان در مباحث دیگری غیر از آژاکس هم مورد استفاده قرار داد.
۶- ایراد: نیاز به مقدار زیادی یادگیری HTML، CSS، JavaScript و… دارد.
۷- ایراد: به احتمال خیلی زیاد نشود از بعضی کنترل‌های ASP.NET به صورت معمول استفاده کرد. مثلاً نمی‌دانم اگر قرار باشد GridView را با کمک jQuery آژاکسی کرد چه اتفاقی برایش می‌افتد. مثلاً می‌شود از Binding به روش معمول استفاده کرد یا نه این که شاید اصلاً مجبور باشیم از یک کنترل GridView کلاینتی مثل FlexGrid استفاده کنیم.

»»»قسمت قبلی مطلب را در بخش اول بخوانید
»»»ادامه مطلب را در بخش سوم بخوانید




‫‫آیا واقعاً بهتر است به جای ASP.NET AJAX از jQuery استفاده کنیم؟ - بخش اول

مقدمه
مدتی است که لازم شده برای آژاکسی کردن بخشی از یک برنامه تحت وب بزرگ کمی ASP.NET AJAX یاد بگیریم. اما دوستان زیادی شدیداً توصیه کرده‌اند به جای ASP.NET AJAX از روش‌های مستقیم کار با XmlHttpRequest یا ابزارهایی مثل jQuery استفاده کنیم. با آن که قبلاً به استفاده از ASP.NET AJAX مصمم بودیم ولی با شنیدن حرف‌های دیگران به شک افتاده که کمی هم راجع به jQuery تحقیق کنیم و آژاکس را دقیق‌تر بررسی کنیم. آنچه که در ادامه می‌آید نتیجه ۳ روز بررسی آژاکس در ASP.NET است. این نوشته در سه بخش تقدیم می‌گردد. منابع مورد اشاره در آخر پاراگراف‌ها در انتهای بخش سوم آمده است. در ابتدا بعضی مفاهیم و اصطلاحات مورد نیاز مرور می‌شود.

مفاهیم
آژاکس: روشی برای تبادل اطلاعات کلاینت و سرور به صورت پشت صحنه با استفاده از جاوا اسکریپت، شی XmlHttpRequest و DOM به طوری که صفحه post back نخورد و refresh نشود. {۲}
DOM: Document Object Model ساختار یک صفحه در داخل مرورگر است. با جاوا اسکریپت می‌توان DOM یک صفحه HTML را در همان سمت کلاینت تغییر داد و عناصر HTML جدید را به آن کم و زیاد کرد.
XmlHttpRequest: این شی (آبجکت) که به نام XHR معروف است مسئول تبادل اطلاعات ناهمزمان بین کلاینت و سرور است. تمامی روش‌های آژاکسی دنیا از همین آبجکت XHR برای آژاکسی کردن صفحات استفاده می‌کنند.
روش برنامه‌نویسی مستقیم و غیر مستقیم آژاکس: روش‌هایی که به طور مستقیم با خود XHR کار می‌کنند یا خیلی به آن نزدیک هستند روش مستقیم نامیده می‌شوند. خیلی از کتابخانه‌های جاوا اسکریپتی مثل jQuery و ProtoType و خیلی از روش‌هایی که در زبان‌های PHP و Perl استفاده می‌شوند از این دسته هستند. از سوی دیگر عملکرد بعضی کتابخانه‌ها به صورتی است که برنامه‌نویس اصلاً متوجه وجود XHR نمی‌شود. روشی که این کتابخانه‌ها برای مخفی نگه داشتن جزییات صطح پایین از برنامه‌نویس استفاده می‌کنند روش غیر مستقیم نامیده می‌شود. ASP.NET AJAX کتابخانه‌ای است که از روش غیر مستقیم برنامه‌نویسی آژاکس استفاده می‌کند. {۱}
ASP.NET AJAX: کتابخانه نیمه کدباز مایکروسافت برای پیاده‌سازی قابلیت‌های آژاکس در ASP.NET به روش غیر مستقیم است. این کتابخانه تمام جزییات سطح پایین را به طور کامل از دید برنامه‌نویس مخفی می‌کند به طوری که برای خیلی از عملیات معمول در آژاکس تنها استفاده از چند خط کد کفایت می‌کند. ASP.NET AJAX در عین راحتی که به برنامه‌نویس می‌دهد در خیلی از حالات سرعت عملیات را به علت حجیم بودنش به شدت کاهش می‌دهد. این کتابخانه در مقابل راحتی که به برنامه‌نویس می‌دهد، انعطاف پذیری را از بین برده و دست و پای برنامه‌نویس را می‌بندد. {۴}
jQuery: یک کتابخانه جاوا اسکریپتی خیلی کم حجم است که طی مدت اخیر طرفداران خیلی زیادی پیدا کرده است. هدف اصلی jQuery ارائه امکانات خیلی قدرتمند برای کار با DOM است. گفته می‌شود استفاده از jQuery برای عملیات DOM نسبت به استفاده از خود جاوا اسکریپت حدود ۹۰ درصد صرفه‌جویی در حجم کد دارد. jQuery دارای plug-inهای خیلی زیادی برای امور مختلف مثل آژاکس و انیمیشن است. شرکت‌های مایکروسافت و نوکیا در مهر ۱۳۸۷ اعلام کردند jQuery را به عنوان بخشی از محصولاتشان ارائه خواهند داد. jQuery اولین پروژه کدباز غیر مایکروسافتی است که به محصولات مایکروسافت اضافه می‌شود. {۵}
JSON: یک قالب داده ساده مشابه XML است که برای تبادل اطلاعات بین سرور و کلاینت مورد استفاده قرار می‌گیرد. این قالب به دلیل سادگی آن از XML رایج‌تر است.

ادامه مطلب در بخش دوم و سوم بخوانید…





2009/09/12

‫مایکروسافت با بنیاد کدپلکس کدبازتر می‌شود!

همان طور که می‌شد حدس زد مایکروسافت بعد از راه‌اندازی سایت نگهداری پروژه‌های کدباز کدپلکس (codeplex.com)، در حرکتی دیگر با تاسیس بنیاد کدپلکس (codeplex.org) یک گام دیگر به سوی نهضت کدباز برداشت. هدف بنیاد کدپلکس ارتباط دادن جوامع کدباز و شرکت‌های تجاری است. قرار است شرکت‌های تجاری از این طریق یاد بگیرند و عادت کنند از پروژه‌های کدباز در برنامه‌هایشان استفاده کنند و قرار است جوامع و تیم‌های کدباز هم از همین طریق منافعی کسب کنند. بنیاد کدپلکس (codeplex.org) چیزی جدا از سایت کدپلکس (codeplex.com) است. هدف سایت کدپلکس (codeplex.com) تنها نگهداری پروژه‌های کدباز (سورس، اسناد، issue tracking و…) است.
به نظر می‌رسد بنیاد کدپلکس (codeplex.org) از سر تجربه استفاده از jQuery در ASP.NET MVC و دیگر محصولات مایکروسافت به وجود آمده باشد. مایکروسافت در اوایل مهر ۱۳۸۷ تصمیم گرفت برای اولین بار از یک پروژه کدباز غیر مایکروسافتی به طور کاملا دست نخورده استفاده کند و همچنین به طور غیر تجاری در بهبود آن کمک کند.

چه کسانی پشت بنیاد کدپلکس هستند؟
در این بنیاد دو گروه آدم را می‌توان یافت، دسته اول هیئت مدیره (Board of Directors) و دسته دوم هیئت مشاوره (Advisory Board). در هر دو هیئت آدم‌های معروف و جالبی را می‌توان پیدا کرد. در هیئت مدیره: «سام رامجی» کسی که می‌خواهد (می‌خواسته) Microsoft Linux را منتشر کند! «میگوئل ایکازا» کارمند ناول، خالق میز کار گنوم، توسعه دهنده مونو و موون‌لایت، برنده جایزه نرم‌افزار آزاد از بنیاد نرم‌افزار آزاد (fsf) در سال ۱۹۹۹، «شان واکر» معروف خالق یکی از اولین پروژه‌های فراگیر کدباز مایکروسافتی یعنی DotNetNuke و «مارک استون» ار کارمندان قدیمی سورس فورژ! چیزی که تقریباٌ در همه اعضای هیئت مدیره مشترک است تجربه آنها در لینوکس، آپاچی و دیگر حوزه‌های کدباز غیر مایکروسافتی است. به نظر می‌آید مایکروسافت با جمع کردن این افراد می‌خواهد جبهه جدیدی را در جنبش کدباز بگشاید. در هیئت مشاوره هم آدم‌های معروفی از مایکروسافت و دیگر جاها عضویت دارند. از جمله «لری آگوستین» از دست‌اندرکاران پروژه کدباز ولی ظاهراً پولی SugarCRM، «سارا فورد» که ظاهراً دستی هم در l10n و i18n دارد، «اسکات هنزلمن» که در یکی از نوشته‌هایش نشان داده چقدر از ابزارهای کدباز استفاده می‌کند و به آنها علاقه دارد و نهایتاً «فیل هک».

پ. ن. ۱: اگر شما هم مثل من خیلی به بنیاد کدپلکس علاقه پیدا کرده‌اید خیلی عجله نکنید چون این بنیاد دقیقا دو روز پیش (۱۹ شهریور ۱۳۸۸) تاسیس شده و هنوز خیلی از قسمت‌ها به سایتش اضافه نشده. حتماً بعداً هم به سایت سر بزنید.
پ. ن. ۲: بنیاد کدپلکس در تعدادی کنفرانس هم شرکت دارد از جمله: O'Reilly Conferences، ApacheCon US 2009 و OPENSOURCE BUSINESS CONFERENCE.
پ. ن. ۳: به نظرات نوشته شده در انتهای مطلب «اسکات هنزلمن» درباره بنیاد کدپلکس نگاهی بیندازید. پر است از بحث مخالفان و موافقان بنیاد کدپلکس و مایکروسافت.

پیوندها:
اصل خبر در وبلاگ «اسکات هنزلمن»
پایگاه بنیاد کدپلکس
فهرست اعضای هیئت مدیره
ویدیوهای مربوط به بنیاد کدپلکس




2009/09/11

‫‫جیرا - Jira

jira فرض کنید در شرکتی یا تیمی کار می‌کنید که یک نرم‌افزار تولید کرده و این نرم‌افزار در محل مشتری یا کاربران دیگر مورد استفاده است یا این که نرم‌افزار، مراحل آزمایشی خود را می‌گذراند. مشتری‌ها و کاربران نرم‌افزار به اشکالات زیادی برمی‌خورند و آن را به شما گزارش می‌کنند. به غیر از اشکال‌ها، درخواست‌هایی هم مبنی بر بهبود بخشی از نرم‌افزار یا افزودن یک امکان جدید به آن ارائه می‌دهند. در کنار همه این‌ها تیم شما مدام نسخ‌های جدیدتری از نرم‌افزار را منتشر می‌کند. در چنین حالتی باید روشی برای مدیریت اشکال‌ها و درخواست‌ها اتخاذ کرد. و گرنه همیشه دچار دوباره‌کاری، گم شدن درخواست‌ها و ایرادها و بی‌نظمی شدید در کارها می‌شوید.

راهی که برای غلبه بر این مشکل وجود دارد، استفاده از نرم‌افزار جیرا (Jira) است. این نرم‌افزار به عقیده اینجانب یکی از کامل‌ترین نرم‌افزارهای موجود برای اینکار است. جیرا قادر است هر نوع issue را با اطلاعات کاملی از جمله component، version، گزارش کننده، مسئول انجام و وضعیت را ثبت و نگهداری کند. جیرا مکانیزم گردش کار (workflow)، مدیریت نسخه، تاریخچه و… را برای مدیریت بهتر امور پیاده‌سازی و ارائه نموده است. با کمک جیرا و کمی آموزش و پشتکار اعضای تیم می‌توانید تاریخچه هر issue (مورد) را اعم از علت ایجاد، کارهای انجام شده در مورد آن، افراد درگیر، نتیجه کار و نسخه‌های مرتبط با آن را در مواقع مورد نیاز به راحتی به دست آورید. علاوه بر همه این‌ها جیرا می‌تواند با گزارشات مدیریتی و با استفاده از ایمیل همه اعضای تیم را در جریان همیشگی اطلاعات قرار دهد.

جیرا یک نرم‌افزار تحت وب خیلی سریع و تجاری است که البته اگر از آن برای مدیریت یک پروژه کدباز استفاده کنید می‌توانید از آن به صورت رایگان استفاده کنید. جیرا یک معادل کدباز و مجانی دارد به اسم BugZilla. امکانات باگ‌زیلا در حد جیرا نیست ولی خوبی آن این است که کدباز و مجانی است. هم جیرا و هم باگ‌زیلا در خیلی از پروژه‌های کدباز معروف دنیا مورد استفاده قرار گرفته است. مثلا جیرا در پروژه Nhibernate و Cuyahoga و باگ‌زیلا در پروژه OTRS مورد استفاده قرار گرفته است.

پ.ن.: اگر در شرکت‌تان همیشه بر سر انجام کارها دعوا دارید و معلوم نیست چه کسی چه کاری را انجام می‌دهد یا نه، حتماً از جیرا استفاده کنید.

پیوندها:




2009/09/09

مراسم روز آزادی نرم‌افزار در تهران

جشن روز آزادی نرم‌افزار برای ارج نهادن به آزادی نرم‌افزار و برای ترویج استفاده از آن از سال ۱۳۸۳ برگزار می‌شود. این مراسم در حال حاضر در سومین شنبه ماه سپتامبر که تقریباً برابر اواخر شهریور است برگزار می‌گردد. خوشبختانه امسال این جشن به همت «انجمن صنفی کاربران نرم‌افزارهای آزاد/متن باز» و با کمک «فرهنگسرای فناوری اطلاعات شهرداری» و «مرکز تحقیقاتی فناوری اطلاعات و ارتباطات پیشرفته دانشگاه صنعتی شریف» در تهران برگزار می‌شود. ظاهراً این جشن سال‌های گذشته نیز در تهران و اصفهان برگزار شده است.

قاعدتاً این مراسم بر روی لینوکس تمرکز خواهد داشت ولی من هم به عنوان یک ویندوز کار دلایلی برای شرکت خودم در این مراسم دارم:
۱- من هم تا اندازه زیادی از نرم‌افزارهای آزاد و کدباز مثل فایرفاکس، NHibernate  و… استفاده می‌کنم.
۲- دوست دارم با نرم‌افزارهای آزاد دیگر و خود لینوکس بیشتر آشنا بشوم. چون حتی مایکروسافت هم با همه تعصبش تصمیم گرفته در جنبش کدباز شرکت کند.
۳- این مراسم از معدود مراسماتی که کامپیوتربازهای حرفه‌ای و احیاناً برنامه‌نویسان در آن شرکت می‌کنند. پس باید فرصت را غنیمت شمرد و به این بهانه هم که شده با دیگر دوستان دور هم جمع شد.


مراسم امسال در روز چهارشنبه ۲۵ شهریور ۱۳۸۸ در فرهنگسرای فناوری اطلاعات واقع در تهران - خ کارگر جنوبی - کمی پایین‌تر از میدان انقلاب - تقاطع جمهوری و از ساعت ۱۷ الی اذان مغرب برگزار می‌گردد. به امید دیدار همه دوستان در مراسم!

پیوندها:
۱- خبر برگزاری جشن در سایت انجمن صنفی کاربران نرم‌افزارهای آزاد/متن باز، اطلاعات تکمیلی و لینک ثبت نام
۲- سایت مراسم جهانی روز آزادی نرم افزار Software Freedom Day - SFD
۳- ‫FOSS چیست؟
۴- دیگر نوشته‌های من راجع به FOSS




2009/09/04

شوراها، انجمن‌ها و سازمان‌های کامپیوتری ایران - ۶

«این نوشته بخشی از مجموعه ۶ قسمتی شوراها، انجمن‌ها و سازمان‌های کامپیوتری ایران است. برای مشاهده فهرست کامل اینجا را کلیک کنید»

دیگر شوراها، انجمن‌ها و سازمان‌ها
خیلی از وزارت خانه ها و سازمان‌ها هم به طور داخلی شوراهای کامپیوتری و غیره دارند. مثل:

  • شورای سیاستگزاری و هماهنگی فناوری اطلاعات
  • شورای فناوری اطلاعات وزارت صنایع و معادن
  • شورایعالی سیاستگزاری IT وزارت صنایع
  • شهرداری‌ها
  • نهاد ریاست جمهوری
  • مرکز توسعه فناوری اطلاعات و رسانه‌های دیجیتال وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی (برگزار کننده جشنواره و نمایشگاه ملی رسانه‌های دیجیتال و نرم‌افزارهای چندرسانه‌ای)
  • مرکز صنایع نوین وزارت صنایع
  • شورای عالی فناوری اطلاعات که بخشی از وزارت ICT و مسئول نگهداری سرورهای دامنه ir است.
  • موسسه تبیان (سازمان تبلیغات اسلامی) متولی جشنواره وب سایت های استانی کشور

 

پیوست:  منابع تکمیلی

  • توسعه ی کاربری فناوری اطلاعات - تکفا
    طرح توسعه‌ی کاربری فناوری اطلاعات در کشور تحت عنوان «تکفا» در سال ۸۱ و از سوی شورای عالی اطلاع رسانی مطرح و به واسطه‌ی آن بودجه‌هایی به پروژه‌های مختلف در سازمان‌ها به منظور توسعه‌ی ICT در کشور اختصاص داده شد.
    تکفای ۲:  شورای عالی اطلاع رسانی به عنوان کارفرما، مرکز تحقیقات مخابرات به عنوان ناظر و شرکت پرورش داده ها به عنوان مجری تدوین طرح تکفا ۲ شناخته شدند. لینک‌های مرتبط: تکفا در ویکی‌پدیای انگلیسی
  • الکامپ
    لینک‌های مرتبط: اطلاعات کامل در ویکی‌پدیا - سایت رسمی نمایشگاه
  • کتاب مجموعه قوانین و مقررات فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران
    خواندن کتاب «مجموعه قوانین و مقررات فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران» برای آشنایی با قوانین کشوری به شدت توصیه می‌شود. لینک‌های مرتبط: دریافت کتاب




شوراها، انجمن‌ها و سازمان‌های کامپیوتری ایران - ۵

«این نوشته بخشی از مجموعه ۶ قسمتی شوراها، انجمن‌ها و سازمان‌های کامپیوتری ایران است. برای مشاهده فهرست کامل اینجا را کلیک کنید»

اتحادیه صادر کنندگان نرم افزار
این اتحادیه وابسته به اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران می‌باشد و به منظور ایجاد و حفظ توازن و نظم در صدور نرم افزار تشکیل شده است. بخشی از اهداف اتحادیه مطابق اساسنامه:
ساماندهی صادرات و بهبود کیفیت خدمات دهی به اعضا – بازاریابی – همکاری با دولت – ایجاد ارتباط با بانک‌ها و… لینک‌های مرتبط: سایت اتحادیه - اطلاعات بیشتر

 

مجمع تشکل‌های فناوری اطلاعات
مجموعه‌ای است از چندین انجمن، تشکل و… فعال در زمینه IT از جمله سندیکای تولید‌‏کنندگان فناوری اطلاعات ، اتحادیه صادرکنندگان نرم‌‏افزار ، اتحادیه ماشین‌‏های اداری ، رایانه و انفورماتیک ، مجمع ناشران الکترونیک ، انجمن شرکت‌‏های اینترنتی و انجمن آموزشگاه‌‏های رایانه‌‏ای. این مجمع سازمان نظام صنفی را غیر قانونی می‌داند. لینک‌های مرتبط: اطلاعات تکمیلی ۱ - اطلاعات تکمیلی ۲ - اطلاعات تکمیلی ۳

انجمن کامپیوتر ایران
انجمن کامپیوتر ایران یک انجمن علمی است که در زمینه علوم رایانه فعالیت می‌کند. این انجمن در دی ماه ۱۳۷۳ تأسیس شده است. انجمن کامپیوتر ایران دارای یک نشریه علمی است و همچنین کنفرانسی به همین نام (کنفرانس ملی انجمن کامپیوتر ایران)  را هر ساله برگزار می نماید. لینک‌های مرتبط:  انجمن در ویکی‌پدیا - وب سایت چهاردهمین کنفرانس ملی سالانه کامپیوتر انجمن کامپیوتر ایران

 

پژوهشگاه علوم بنیادی
نام قبلی آن مرکز تحقیقات فیزیک نظری و ریاضیات است و اولین مرکزی است که در ایران به اینترنت وصل شد. متولی دامنه‌های ir است. لینک‌های مرتبط: وب سایت پژوهشگاه - پژوهشگاه در ویکی‌پدیا - اطلاعات بیشتر




شوراها، انجمن‌ها و سازمان‌های کامپیوتری ایران - ۴

«این نوشته بخشی از مجموعه ۶ قسمتی شوراها، انجمن‌ها و سازمان‌های کامپیوتری ایران است. برای مشاهده فهرست کامل اینجا را کلیک کنید»

انجمن انفورماتیک ایران
انجمن انفورماتیک ایران یک انجمن علمی است که برای ترویج کاربردهای صحیح انفورماتیک و ایجاد ارتباط بین متخصصان این رشته در ایران فعالیت می‌کند. این انجمن در مهر ۱۳۵۷ در تهران تأسیس شده است. انجمن با برگزاری سخنرانی‌ها، سمینارها و کنفرانس‌های علمی سعی در رسیدن به اهداف خود دارد و نشریه‌ای به نام گزارش کامپیوتر منتشر می‌کند. لینک‌های مرتبط: سایت انجمن - انجمن در ویکی‌پدیا - تاریخچه - شناسنامه

 

شرکت ثنارای
شرکت تحقیقات و توسعه صادرات نرم افزار در سال ۱۳۷۷ براساس توصیه‌های شورای عالی انفورماتیک کشور با مشارکت ۲۷ شرکت بزرگ نرم افزاری بنیان گذاشته شد. هدف از تأسیس این شرکت توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات و ارتقای صادرات نرم افزار کشور می باشد. از معروف‌ترین کارهای آنها تهیه تحقیق درباره سطح دستمزد کارکنان شرکت‌های کامپیوتری، تحقیق درباره بازار نرم‌افزار کشورهای مختلف و تهیه مقدمات مشارکت شرکت‌های ایرانی در نمایشگاه‌های معروف خارجی است. سایت این شرکت در حال حاضر از کار افتاده است! لینک‌های مرتبط: اطلاعات تکمیلی ۱ - اطلاعات تکمیلی ۲

 

اتحادیه صنف رایانه، داده ورزی و ماشین‌های اداری
اتحادیه صنف رایانه، داده‌ورزی و ماشین‌های اداری تهران، یکی از قدیمی‌ترین نهادهای صنفی حاضر در حوزه فناوری اطلاعات است که چند سالی است اسمش بیشتر از قبل بر سر زبان‌ها افتاده است. تا پیش از این اختلافاتی بین اتحادیه با سازمان نظام صنفی رایانه‌ای وجود داشت که باعث شده بود تا از این دو نهاد صنفی به عنوان دو رقیب سرسخت در حوزه آی‌تی یاد شود اما به تازگی و با رویکرد جدید رییس احتمالی سازمان نظام صنفی رایانه ای از یک سو و نیز افزایش اختیارات قانونی اتحادیه از سوی دیگر به نظر می‌رسد که فصل تازه در روابط این دو نهاد صنفی رخ داده است. لینک‌های مرتبط: سایت اتحادیه - اصل خبر از روزنامه دنیای اقتصاد




شوراها، انجمن‌ها و سازمان‌های کامپیوتری ایران - ۳

«این نوشته بخشی از مجموعه ۶ قسمتی شوراها، انجمن‌ها و سازمان‌های کامپیوتری ایران است. برای مشاهده فهرست کامل اینجا را کلیک کنید»

انجمن شرکت‌های انفورماتیک ایران
در سال ۷۳ تاسیس، در سال ۸۷ منحل و کلیه فعالیت‌ها و دارایی‌های آن به «سازمان نظام صنفی» منتقل گردید. این تشکل همان طور که از نامش پیداست انجمنی از شرکت‌های کامپیوتری بوده و یک سازمان غیر دولتی محسوب می‌گردد. از مهمترین کارهایش: مشخص کردن نرخ تعرفه گمرکی قطعات کامپیوتری، اهدای پروانه بهره برداری از تولیدات نرم افزاری، پیگیری و جلب توافق شهرداری‌ها در مورد امکان استفاده شرکت‌های انفورماتیکی از اماکن مسکونی همانند سایر شرکت‌های مهندسی مشاوره، استاندارد و ایزو برای شرکت‌های نرم افزاری، پیگیری تصویب لایحه حمایت از پدید آورندگان نرم افزار، همکاری با وزارت امور اقتصادی و دارایی در تعریف، تعیین و ابلاغ ضرایب مالیاتی سازگار با شرایط نوین صنعت انفورماتیک کشور، تاسیس شرکت تحقیق و توسعه صادرات نرم‌افزار (ثنارای)، برگزاری چند دوره از نمایشگاه الکامپ، همکاری موثر در اطلاع‌رسانی و بسترسازی آغاز فعالیت‌های طرح تکفا، ارائه وام تکفا به شرکت‌های که نیاز به سرمایه‌گذاری داشتند، مقدمه‌چینی برای شکل‌گیری سازمان نظام صنفی رایانه‌ای و نهایتا پروتکل ECE. لینک‌های مرتبط: وب سایت سابق انجمن - اطلاعات بیشتر

 

مرکز تحقیقات صنایع انفورماتیک
این شرکت توسط چندین شرکت مهم و معروف کامپیوتری ایران به خصوص آنها که در کار سخت افزار هستند تشکیل شده است. از معروف‌ترین کارهای آن ارائه برچسب کیفیت برای خیلی از کالاهای کامپیوتری است. طرح چالش بر انگیز استاندارد اجباری Laptopها توسط همین مرکز اجرا شده است. انتقادات بسیاری به این مرکز وارد است مبنی بر این که این شرکت به جای تحقیق، لوگو فروشی می‌کند. انجام پروژه پر سر و صدای فارسی کردن MySQL هم به عهده این مرکز بوده است. لینک‌های مرتبط: سایت مرکز - اطلاعات بیشتر - فارسی سازی MySql

 

مرکز تحقیقات مخابرات ایران

این مرکز بنا به اطلاعات موجود در وب‌گاه رسمی آن در سال ۱۳۴۹ تاسیس شده و بازوی تحقیقاتی و مشاوره‌ای وزارت «ارتباطات و فناوری اطلاعات» است. این مرکز طی سال‌های اخیر به پژوهشکده و سپس به پژوهشگاه ارتقا یافته و در حال حاضر شامل ۴ پژوهشکده می‌باشد. از آنجا که عنوان «فناوری اطلاعات» جدیداً به وزارت مخابرات و در نتیجه به مرکز تحقیقات مخابرات هم اضافه شده در نتیجه سر و کله پروژه‌های IT هم در این مرکز پیدا شده است. بعضی از این طرح‌ها عبارت‌اند از نرم‌افزار غلط‌گیر فارسی به سفارش شورای عالی انقلاب فرهنگی (یا شاید وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی)، طرح لینوکس فارسی که سابقا مرکز تحقیقاتی فناوری اطلاعات و ارتباطات پیشرفته دانشگاه صنعتی شریف، شورای عالی انفورماتیک و شورای عالی اطلاع‌رسانی عهده‌دار انجام آن بودند، سامانه شناسایی چهره. ظاهراً مرکز تحقیقات مخابرات ناظر طرح تکفا ۲ هم بوده است. نوع عملکرد این مرکز و تحولات زیاد آن بدبینی‌های زیادی برای مرکز به ارمغان آورده. لینک‌های مرتبط: وب‌گاه رسمی مرکز - تاریخچه لینوکس فارسی و طرح ملی نرم‌افزارهای آزاد/متن‌باز - سامانه شناسایی چهره




شوراها، انجمن‌ها و سازمان‌های کامپیوتری ایران - ۲

«این نوشته بخشی از مجموعه ۶ قسمتی شوراها، انجمن‌ها و سازمان‌های کامپیوتری ایران است. برای مشاهده فهرست کامل اینجا را کلیک کنید»

شورای عالی انفورماتیک کشور

یک سازمان دولتی قدیمی (تاسیس ۱۳۵۹) است. زیر نظر معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی (همان سازمان مدیریت و برنامه و بودجه قدیم). قدرتمندترین تشکل نظارت بر امور کامپیوتری کشور. صاحب طرح‌های معروفی مثل نماتن. مرجع رتبه‌بندی شرکت‌های کامپیوتری برای شرکت در مناقصات و پروژه‌های دولتی. حامی طرح لینوکس ملی. ممکن است آن را با نام شورای عالی داده ورزی هم صدا بزنند. بیشتر به خاطر طرح رتبه‌بندی شرکت‌های کامپیوتری معروف است. لینک‌های مرتبط: سایت شورا - وظایف شورا

 

سازمان نظام صنفی رایانه‌ای کشور
سازمان نظام صنفی رایانه‌ای با مصوبه مجلس شورای اسلامی تشکیل شده و آیین‌نامه آن به تصویب هیات وزیران رسیده است. ولی با این وجود یک سازمان غیر دولتی و بزرگ‌ترین نهاد شرکت‌های کامپیوتری خصوصی ایران محسوب شده و دارای شعب متعدد در استان‌های کشور می‌باشد. گروه‌های زیادی با این سازمان مخالف هستند از جمله «مجمع تشکل‌های فناوری اطلاعات» و مجامع امور صنفی. این سازمان ناشر نشریه ماهنامه توسعه و کاربرد فناوری اطلاعات (تکفا) و متولی پروتکل ECE هم می‌باشد. ظاهرا این سازمان ارتباط نزدیکی با برگزاری نمایشگاه الکامپ دارد. البته مجمع تشکل‌های فناوری اطلاعات هم مدعیست نمایشگاه الکامپ توسط آنها برگزار می‌گردد! این سازمان ورثه «انجمن شرکت‌های انفورماتیک ایران» که منحل شد است. سازمان نظام صنفی تنها جایی بود که در انتخابات دوره دهم ریاست جمهوری از نامزدها خواست برای راهنمایی مردم، موضعشان در توسعه IT کشور روشن کنند. لینک‌های مرتبط: معرفی سازمان - سایت مجامع امور صنفی - وب‌سایت نمایشگاه الکامپ - الکامپ در ویکی‌پدیا - از جنجال‌های سازمان نظام صنفی

 

شورای عالی اطلاع رسانی

برگزار کننده جشنواره تسما – تولید و ساماندهی محتوای الکترونیکی ایران. صاحب پروژه قلم معروف «ایران نستعلیق» - متولی خط و زبان فارسی در محیط رایانه‌ای. رییس فعلی آن حجت الاسلام دکتر شهریاری است و خیلی از جلسات آن در قم برگزار می‌شود. این شورا صاحب طرح‌های تکفا ۱ و تکفا ۲ هم بوده است. به گمانم معروفیت آن بیشتر به خاطر طرح تکفا است.
تاریخچه: شورای عالی اطلاع‌رسانی به‌منظور سیاستگذاری در امر اطلاع‌رسانی و هدایت شبکه‌ها و مراکز اطلاعاتی و هماهنگی فعالیت آنها و همچنین تدوین برنامه‌های میان مدت و بلند مدت در زمینه‌ی تحقیقات بنیادی، توسعه‌ای و کاربردی اطلاع‌رسانی در قالب نظام اطلاع‌رسانی جمهوری اسلامی ایران در سال ۱۳۷۷ تصویب و تشکیل شده است. بخشی از وظایف:
۱- سیاستگذاری، برنامه‌ریزی، هدایت و حمایت در زمینه‌ی تولید، پالایش و مبادله‌ی اطلاعات و نظارت بر امر اطلاع رسانی سراسر کشور در چارچوب سیاست‌های کلی نظام در ارتباط با امور فرهنگی، اجتماعی، دینی و اخلاقی ۲- تدوین و تصویب اصول نظام جامع (فرهنگی، اجتماعی، دینی و اخلاقی) اطلاع رسانی کشور. لینک‌های مرتبط: وب‌سایت شورا




شوراها، انجمن‌ها و سازمان‌های کامپیوتری ایران - ۱

اتحاد رمز پیروزی در هر کشوری برای آن که یک صنعت یا صنف پیشرفت کند وجود یک سری تشکیلات حرفه‌ای لازم است. این تشکیلات ارتباط بین اعضای صنف یا صنعت را محکم‌تر کرده و امکان عملیات و سرمایه‌گذاری مشترک را به آنها می‌دهد. در کشور ما هم برای صنوف مختلف تشکیلات مشابهی وجود دارد. مثلاً سازمان نظام مهندسی برای مهندسین عمران و سازمان نظام پزشکی برای پزشکان. برای صنف کامپیوتر هم تشکیلات متنوعی از بدو ورود کامپیوتر به ایران وجود داشته است. مسلماً قدرت و نفوذ تشکیلات کامپیوتری ایران به خاطر تازه تاسیس بودن نسبت به دیگر اصناف خیلی زیاد نیست.
صد البته این وظیفه خود ما کامپیوتری‌هاست که این نهادهای نوپا را حمایت کرده و اسباب استحکامشان را فراهم سازیم. یکی از نخستین گام‌‌ها در راه رسیدن به این هدف حرفه‌ای-شغلی شناخت این نهادها و آشنا شدن با عملکردشان است. به همین جهت بنده سعی کرده‌ام فهرستی از آنها را که معروف‌تر و فراگیرتر هستند را اینجا بیاورم.
از آنجا که ساختار اقتصادی ایران بسیار دولتی است، تشکیلات، اتحادیه‌ها، سازمان‌ها و دیگر نهادهای حرفه‌ای صنف کامپیوتر هم خود به خود تا اندازه زیادی دولتی هستند. از نهادهای غیردولتی بعضی همکار دولت هستند یعنی در اجرای بعضی قوانین یا انتقال نظر بخش خصوصی به بدنه دولت همکار هستند و بعضی دیگر صرفاً یک انجمن از شرکت‌های مشترک المنافع هستند.
فهرست حاضر بر اساس اهمیت و معروفیت نسبی تنظیم و به علت طولانی بودن در ۶ بخش تقدیم می‌گردد: 

 

لینک‌های مستقیم بقیه بخش‌ها: