‫کمی درباره GFDL (‫اجازه‌نامه مستندات آزاد گنو)

گنو GNU Free Documentation License یک اجازه‌نامه «کپی‌لفت» مخصوص متون (نه نرم افزار) است. هر نوشته‌ای که با این اجازه‌نامه که به اختصار GFDL نامیده می‌شود منتشر شود تبدیل به یک نوشته «آزاد» می‌شود به این معنی که هر کسی می‌تواند آن را آزادانه تغییر داده یا تکثیر کند به این شرط که نسخه دوباره انتشار یافته (چه با تغییر چه بدون تغییر) دوباره تحت همین مجوز یا دیگر مجوزهای آزاد سازگار با آن منتشر شود که البته شرایط خاصی هم باید رعایت شود.

با این که GFDL را GNU برای کسب اطمینان از انتشار آزاد مستندات و راهنماهای نرم افزارهای آزاد منتشر کرده است ولی از این مجوز می‌توان برای انتشار هر نوع نوشته، متن و کتابی در خارج از زمینه کامپیوتر هم استفاده کرد. Wikipedia از بزرگترین و معروف‌ترین استفاده کننده‌های مجوز GFDL است.

برای آن که یک نوشته، کتاب، وبلاگ و… را تحت مجوز GFDL در آورید کافی است که یک نسخه از مجوز را به نوشته خود الصاق کرده و به ابتدای متن خود اعلانیه‌ای اضافه کنید مبنی بر این که نوشته شما با شرایط خاص شما تحت مجوز GFDL قرار دارد. از وقتی که نوشته شما تحت پروانه GFDL قرار گرفت هر کسی می‌تواند بدون اعلام قبلی نوشته شما را به هر تعداد تکثیر کرده و حتی از آن پول درآورد. همچنین استفاده کنندگان مجازند که نوشته شما را تغییر داده و یا همراه با نوشته‌های دیگر مجددا منتشر نمایند.

البته لازم نیست که از این آزادی بی‌انتها وحشت کنید، استفاده کنندگان موظفند نام و مشخصات شما را به عنوان نویسنده اولیه در نسخه‌های باز تکثیر شده خود اعلام کنند. آنها همچنین موظفند که یک نسخه شفاف از سند خود را در اختیار عموم استفاده کنندگان قرار دهند. منظور از شفاف یک فایل متنی قابل ویرایش توسط نرم افزارهای رایج است. شما به عنوان نویسنده یک متن می‌توانید بخشی از متن که نوعی مقدمه برای سند شما محسوب می‌شود را به عنوان «بخش ثانی» معرفی کرده و کلیه افراد بعد از خود را مجبور کنید که «بخش ثانی» شما را بدون هیچ کم و کاستی در تمام نسخه‌های بعدی منتشر کنند. این نکته را هم فراموش نکنید که هر کسی که می‌خواهد بخشی یا همه کار شما را با یا بدون تغییر منتشر کند باید کار خودش را هم تحت مجوز GFDL یا دیگر مجوزهای آزاد سازگار با GFDL منتشر کند. این یعنی این که شما هم می‌توانید نسخه‌های بهبود یافته متن خود را با آزادی کامل دریافت و تکثیر کنید.

منابع:
ویکی‌پدیا
متن مجوز GFDL
ترجمه غیر رسمی GFDL به زبان فارسی