فونت‌های فارسی اصلاح شده برای وب و حمایت از آن

دوست خوبم «محمد صالح سوزنچی» در «آزمایشگاه ریتا» اقدام به تولید/اصلاح و انتشار تعدادی فونت فارسی کرده است. این فونت‌ها از لحاظ ظاهری و زیبایی بهبودهای زیادی پیدا کرده و برای استفاده در محیط وب بهینه شده‌اند. ایشان برای انتشار کامل این سری فونت‌ها نیاز به حمایت مالی و معنوی دارند. حمایت مالی می‌تواند به یکی از صور زیر باشد:

  • «اسپانسر» شدن برای یک یا چند فونت
  • پرداخت یک مبلغ دلخواه به ازای دانلود هر کدام از فونت‌ها
  • Donate (کمک داوطلبانه) کردن یک مبلغ دلخواه هر چند ناچیز که بتواند حداقل بخشی از هزینه‌های این کار را پوشش دهد.

البته تا این لحظه (۹۲٫۱۱٫۱۸) یکی از فونت‌ها به نام «یکان» دارای اسپانسر شده و به طور رایگان قابل دریافت است. شما می‌توانید علاوه بر حمایت‌های مالی از این پروژه، به صورت معنوی نیز از آن حمایت کنید:

  • نوشتن در وبلاگ راجع به معرفی فونت‌ها و دعوت به حمایت از آنها
  • بازنشر و معرفی پروژه در شبکه‌های اجتماعی مثل تویتر، فیسبوک و حتی شبکه‌های اجتماعی داخلی مثل کلوب
  • تماس با سازمان‌های دولتی، شرکت‌های خصوصی بزرگ، ناشرین پر تیراژ و غیره جهت معرفی این پروژه و جلب حمایت آنها
  • تماس با رسانه‌ها و نشریاتی که احیاناً ممکن است علاقمند به چنین اخباری باشند
  • معرفی این پروژه در انجمن‌ها و سایت‌های پرسش و پاسخ برنامه‌نویسی و طراحی وب
  • و هر روش دیگری که خودتان می‌پسندید

لینک‌های مرتبط:

نیاز به کسب اطلاعات به روز درباره زبان فارسی در کامپیوتر

پنج سال پیش در طول سال ۱۳۸۷ و کمی قبل و بعد از آن، زمانی که هنوز برنامه‌نویس شرکت فراکنش بودم، فرصت خوبی پیش آمده بود که با کمک دوستان خوبی مثل «ناصر حاجلو» روی مباحث فارسی‌سازی در کامپیوتر، فونت‌های فارسی، چیدمان صفحه کلید و استانداردهای ملی و جهانی مربوطه مطالعات و بررسی‌هایی داشته باشم. ماحصل آن فعالیت‌ها تبدیل شد به شناخت نسبتاً مناسبی از وضعیت زبان فارسی به خصوص در محیط ویندوز. مطالبی نیز در همین ارتباط در وبلاگم نوشته بودم از جمله:

الان در سال ۱۳۹۲ بعد از گذشت پنج سال خیلی چیزها عوض شده است. تعداد زیادی فونت جدید منتشر شده است، ویندوز از ایکس‌پی به هشت رسیده، تغییرات مرورگرها به شدت زیاد بوده و خیلی چیزهای دیگر. در طول این مدت هر چند که از فعالیت‌های دوستانی مثل صالح سوزنچی کم و بیش بی‌اطلاع نبوده‌ام ولی راستش را بخواهید اخبار و اطلاعات را آن طور که باید و شاید دنبال نکرده‌ام. می‌دانم که بعضی شرکت‌ها و افراد فعال در این زمینه مثل «فارسی وب» یا منحل شده‌اند یا به طور کلی از این مسیر فاصله گرفته‌اند، بعضی فونت‌ها منسوخ شده‌اند و خیلی از لینک‌ها و سایت‌ها نامعتبر شده و یا دیگر به روز رسانی نمی‌شوند.

بنا به همین دلایل تصمیم گرفته‌ام خانه تکانی کرده و اطلاعات و منابع خودم را در این زمینه به روز رسانی کنم. به همین خاطر در اولین قدم دست همه دوستان و خوانندگان این متن و علاقمندان زبان فارسی در کامپیوتر را به گرمی می‌فشارم و از آنها خواهش می‌کنم که اگر اطلاعات به روزی در این زمینه دارند یا منابع مناسبی را می‌شناسند از بنده دریغ نکرده و از طریق «نظر گذاری» ذیل همین مطلب یا ارسال ایمیل به بنده به آدرس afshar.mohebbi روی دامنه gmail.com اطلاع رسانی فرمایند. من نیز در عوض ضمن تشکر پیشاپیش قول می‌دهم در پایان کار خلاصه مطالب را از طریق همین وبلاگ یا وب‌سایت شرکت پایسا منتشر نمایم.

‫راه ابتکاری برای تبدیل تاریخ میلادی به تاریخ شمسی در SQL Server

بعضی وقت‌ها چیزهایی می‌بینم که حیف می‌آید برای دوستانم تعریف نکنم. یکی از این چیزها دیتابیس و سیستمی بود که امروز با چشم‌های خودم دیدم.

در دیتابیس فوق‌الذکر برای تبدیل تاریخ میلادی به تاریخ شمسی از یک جدول ۵۱ هزار رکوردی استفاده شده بود. این جدول دو ستون داشت. یکی تاریخ میلادی و دیگری تاریخ شمسی. اولین رکورد با ۱۹۰۰٫۱٫۱ و تاریخ معادل شمسی آن شروع می‌شد. هر رکورد بعدی روز بعدی را نشان می‌داد. این روال تا روز میلادی ۲۰۴۱٫۳٫۱۹ و معادل شمسی آن ادامه داشت. حالا خودتان select مربوطه را حدس بزنید!

فردیس

«فردیس» یک پروژه‌ی Open Source خیلی کوچک است که برای کار با یونیکد ایجاد شده است. «فردیس» در یک دوره‌ی زمانی که به شدت نیاز به این داشتیم که بفهمیم فلان کلید صفحه کلید یا فلان کاراکتر دقیقاً کدام نویسه‌ی یونیکد است، کد آن چیست، نام رسمی آن در یونیکد چیست و در فونت‌های مختلف چطور نمایش می‌یابد متولد شد.

بعدها در کنار رفع این نیازها به فکر افتادم که «فردیس» فقط به صورت یک برنامه exe نباشد بلکه همه‌ی امکانات آن به علاوه دیگر امکاناتی که ممکن بود برنامه‌نویسان دیگر در ارتباط با فارسی و یونیکد به آن نیاز پیدا کنند هم به صورت یک library هم موجود باشد.

بخشی از آنچه که در مورد برنامه‌ی «فردیس» در ذهنم بوده هم اکنون پیاده‌سازی شده و بقیه‌ی آنها در Issue List پروژه موجود است. امیدوارم بتوانم به مرور زمان و بر اساس نیازمندی‌های خودم و بقیه این فهرست را تکمیل‌تر کنم.

امیدوارم این برنامه برای بقیه مفید بوده و هر گاه به مشکلی در مورد آن برخورد کرده یا امکان جدیدی به ذهنشان رسید، آن را بخش Issue List یا Discussions پروژه مطرح نماید. در این برنامه‌ی کوچک از کمک‌های ناصر حاجلو هم برای تست و هم برای طراحی لوگو برخوردار بوده‌ام.

لینک‌های مفید:
home page پروژه
Download پروژه
Discussions List پروژه
Issue Tracker پروژه
Source Code پروژه

Fardis

Fardis is a tiny open source project regarding Unicode and Persian/Arabic. Once a time I was in need to know more info about characters. Specially I needed to know what’s Unicode name and code of a specific character. So I created “Farids” as an .Net/C# and Windows desktop application/library.

Along with time I decided “Fardis” being a library too. So created an issue list and implemented some of them. I will implement more of them if I found them useful for myself or other users/programmers.

This task has been done with help of Nasser Hadjloo in both test and logo design.

Project links:
Home Page
Downloads
Discussions
Issue Tracker
Source Code

آدم‌ها و سازمان‌های مرتبط با پروژه‌های فارسی سازی

مدت‌ها پیش که علاقه‌ام به مسائل فارسی‌سازی خیلی زیاد شد شروع به جمع‌آوری منابعی برای یادگیری بیشتر کردم. حال آنها را به صورت کاملاً خام و دسته‌بندی نشده در اینجا قرار می‌دهم بلکه برای دیگران هم استفاده‌ای داشته باشد.

۱- شرکت فارسی وب شریف: شرکت فارسی‌وب شریف، سهامی خاص در سال ۱۳۸۲ بر پایه گروهی به نام پروژه فارسی‌وب در مرکز محاسبات دانشگاه صنعتی شریف تأسیس شد. فعالیت‌های اصلی این شرکت توزیع و پشتیبانی لینوکس شریف، مشاوره فنی و حقوقی در مورد نرم‌افزارهای آزاد و متن‌باز، و استاندارد کردن مسائل ویژه زبان فارسی در کامپیوتر و فن‌آوری اطلاعات است.

۲- مرکز محاسبات دانشگاه شریف

۳- شورای عالی انفورماتیک: ناشر نسخه نهایی استاندارد یونیکد

۴- شورای عالی اطلاع رسانی

۵- پروژه فارسی وب: پروژه فارسی‌وب یک پروژه تحقیق و توسعه در شرکت فارسی‌وب شریف (و قبل از آن در مرکز محاسبات دانشگاه صنعتی شریف) است. این پروژه نماینده ایران در کنسرسیوم یونی‌کد است و در تعداد زیادی از فعالیت‌های استانداردسازی و توسعه نرم‌افزارهای آزاد فعالیت می‌کند.

۶- مرکز تحقیقات صنایع انفورماتیک: لازم به ذکر است که سابقاً پروژه‌ای برای اضافه کردن امکانات درست مرتب‌سازی فارسی به MySQL از طرف شورای عالی انفورماتیک کشور به مرکز تحقیقات صنایع انفورماتیک سپرده شده بود که متأسفانه شکست خورد.

۷- بهداد اسفهبد: نسخه نهایی استاندارد یونیکد، همکار در شرکت فارسی وب

۸- روزبه پورنادر: نسخه نهایی استاندارد یونیکد

۹- موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران

۱۰- استاندارد یونیکد: استاندارد فناوری اطلاعات – تبادل و شیوه‌ی نمایش اطلاعات فارسی بر اساس یونیکد، کار مشترک شورای عالی انفورماتیک – موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی – تیم دانشگاه شریف در سال ۸۱ منتشر شده است. نام دیگر آن ISIR-6219 است. لینک ۱، لینک ۲، لینک ۳، لینک ۴

۱۱- گروه فارسی در شبکه مرکز محاسبات دانشگاه شریف: نتایج پروژه‌های این گروه (۱۳۷۷ تا ۱۳۸۱) در تهیه استاندارد یونیکد استفاده شده است

۱۲- نظام صنفی رایانه‌ای

۱۳- سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشور

۱۴- انجمن شرکت‌های انفورماتیک: منحل شد و به جای آن نظام صنفی رایانه‌ای آمد. ابداع کننده پروتکل ECE هم بود.

۱۵- ISIR-3342: یک کد گذاری قدیمی حروف فارسی

۱۶- بهنام اسفهبد: همکار در شرکت فارسی وب و برخی استانداردهای سازمان استاندارد – استاندارد صفحه کلید ۹۱۴۷

۱۷- بهنام پورنادر: شرکت فارسی وب شریف – همکار در استاندارد ۹۱۴۷ – مهندس صنایع

۱۸- روزبه پورنادر: شرکت فارسی وب شریف – همکار در استاندارد ۹۱۴۷ – عضو فرهنگستان ادب و فارسی، لینک

۱۹- دستور خط فارسی مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی: استاندارد ۹۱۴۷ با توجه به آن نوشته شده است.

۲۰- استاندارد ۶۲۱۹: همان استاندارد یونیکد است.

۲۱- استاندارد ۹۱۴۷: استاندارد صفحه کلید منتشره در سال ۱۳۸۶، لینک ۱، لینک ۲

۲۲- دکتر یحیی تابش: تاثیرات غیر مستقیم بر پروژه‌های فارسی سازی – عضو فرهنگستان ادب و فارسی، لینک

۲۳- استاندارد ۲۹۰۱: استاندارد صفحه کلید که توسط ۹۱۴۷ باطل اعلام شد.

۲۴- پروژه‌های متن باز فارسی وب: لینک

۲۵- اصل استاندارد فارسی (عربی) در آخرین نسخه یونیکد: لینک

۲۶- سازمان استاندارد: لینک

۲۷- شرکت PIC: لینک

۲۸- احسان اخگری: این آقا مشکل شیف اسپیس صفحه کلید Persian Experimental Keyboard را برطرف کرده و حتی به فارسی وب هم گزارش داده است. لینک

۲۹- فارسی نویسی در ویکی‌پدیا: لینک

۳۰- متنی بسیار خوب درباره مشکل زبان فارسی: لینک

۳۱- اگر شکل ممیز فارسی و ممیز عربی مثل شکل ی عربی و ی فارسی با هم متفاوت چرا مثل حرف «ی» دو کاراکتر جدا در یونیکد برای آنها در نظر گرفته نشده است؟ این قضیه در مورد جدا کننده‌های هزارتایی هم صادق است.

۳۲- تابلوترین مشکل ممیز فارسی در محیط وب (پست ۳): لینک

۳۳- تست زبان فارسی در کامپیوترتان: لینک

۳۴- مشکل نمایش ممیز انگلیسی و اعداد فارسی مثل تاریخ‌ها در IE: مرجع تست زبان فارسی

۳۵- صفحه کلید فارسی: لینک

۳۶- چرا استاندارد معرفی شده در ویستا و در لینوکس با صفحه کلیدهای رایج در کشور یکسان نیست. به مشکل حرف«پ» و«ژ» دقت کنید.

۳۷- این صفحه را در IE و FF ببینید تا متوجه مشکل نمایش ممیز فارسی در IE بشوید: لینک

۳۸- مرکز تحقیقات صنایع انفورماتیک: لینک

۳۹- مناقصات فارسی سازی لینوکس: لینک

۴۰- قبلی: لینک

۴۱- صفحه کلید استاندارد ویندوز که مشکلات برنامه فارسی وب و برنامه احسان اخگری را ندارد: لینک

۴۲- فارسی کننده فایر فاکس: لینک

مشکل اعداد فارسی و استانداردهای ۶۲۱۹ و ۹۱۴۷

یکی از مشکلات پیش روی استانداردهای ماتصا ۶۲۱۹ و ماتصا ۹۱۴۷ عدم پشتیبانی تعداد زیادی از نرم‌افزارهای موجود از اعداد فارسی است. این دسته از نرم‌افزارها به خصوص آنها که قرار است روی این اعداد پردازشی انجام دهند، یا به طور کلی از پذیرش اعداد فارسی سر باز زده یا دچار خطا شده و رفتارهای عجیبی از خود نشان می‌دهند. به طور مثال:

۱- اکسل ۲۰۰۳ اعداد فارسی را به صورت رشته در نظر می‌گیرد و نمی‌تواند عملیات ریاضی مثل جمع و تفریق را بر روی آنها انجام دهد.
۲- در Windows Live Writer اگر به هنگام ایجاد جدول جدید، طول و عرض جدول با اعداد فارسی وارد شود پیغام خطا داده و بسته می‌شود.
۳- صفحه ورود به اینترنت بانک بانک اقتصاد نوین با هر بار وارد کردن اعداد فارسی هشدار می‌دهد که استفاده از این نویسه‌ها غیر مجاز است.
۴- خیلی از نرم‌افزارهای مالی اداری تولید شرکت‌های داخلی با استفاده از MaskEdit به طور کلی مانع از ورود اعداد فارسی در فیلدهای عددی می‌شوند.
۵- …

ماتصا ۹۱۴۷ این مشکل را پیش‌بینی کرده و به همین دلیل اعداد واقع در NumPad را به همان صورت انگلیسی مورد استفاده قرار می‌دهد. اما با عادات کاربران چه کار کنیم؟ آنهایی که عادت دارند برای ورود اعداد از ردیف بالایی صفحه کلید (ردیف زیر کلیدهای F1 تا F12) استفاده کنند را چه کنیم؟ علاوه بر این مشکلاتی هم با ماتصا ۶۲۱۹ موجود است. به عنوان مثال خود ما در بخشی از نرم‌افزار مالی-اداری‌مان که اطلاعات را به قالب‌هایی مثل اکسل export می‌کند دچار مشکل شدیم. ما در این نرم‌افزار استاندارد ماتصا ۶۲۱۹ را رعایت کرده و اعداد را به صورت فارسی نمایش می‌دهیم نه انگلیسی. حال وقتی که این اطلاعات به اکسل Export می‌شوند اکسل قادر نیست بر روی آن‌ها هیچ گونه عملیات ریاضی مثل جمع و میانگین بر روی آنها انجام دهد. علت آن هم این است که اکسل با اعداد فارسی به صورت رشته برخورد می‌کند نه عدد! البته خوشبختانه این مشکل در اکسل ۲۰۰۷ بر طرف شده.

راه حل چیست؟ قاعدتاً در مورد نرم‌افزارهایی مثل اکسل که به سورس آنها دسترسی نداریم تنها کاری که می‌توانیم بکنیم این است که با تیم تولید کننده آن مکاتبه کرده و باگ مربوطه را گزارش نموده و دعا کنیم این مشکل مثل اکسل در نسخه‌های بعدی از بین برود. در مورد نرم‌افزارهایی که به سورس آنها دسترسی داریم، مثل نرم‌افزارهای open source و نرم‌افزارهایی که خودمان می‌نویسم باید وقت گذاشته و چند راه حل مناسب پیدا کنیم. اجالتاً به عنوان نمونه و به خاطر این که صرفاً سخنرانی نکرده باشیم به نمونه راه حل زیر توجه فرمایید.

همان طور که پیش‌تر اشاره شد اکسل ۲۰۰۳ اعداد فارسی تولید شده توسط نرم‌افزار سازگار با ماتصا ۶۲۱۹ ما را نمی‌فهمید. با این که اکسل ۲۰۰۷ این مشکل را حل کرده ولی چون کارمندان شرکت مشتری ما حاضر نیستند از اکسل ۲۰۰۷ استفاده کنند ما مجبور شدیم یک راه ابتکاری پیدا کرده و با استفاده از ماکروی زیر اعداد فارسی را در خود اکسل به اعداد انگلیسی تبدیل کنیم:

Attribute VB_Name = “Module1”
Sub fa_support()
Attribute fa_support.VB_Description = “Macro recorded 2009/01/20 by mohebbi”
Attribute fa_support.VB_ProcData.VB_Invoke_Func = ” n14″

‘ Macro1 Macro
‘ Macro recorded 2009/01/20 by mohebbi

Cells.Replace What:=ChrW(1776), Replacement:=”0″, LookAt:=xlPart, SearchOrder _
:=xlByRows, MatchCase:=False, SearchFormat:=False, ReplaceFormat:=False
Cells.Replace What:=ChrW(1777), Replacement:=”1″, LookAt:=xlPart, SearchOrder _
:=xlByRows, MatchCase:=False, SearchFormat:=False, ReplaceFormat:=False
Cells.Replace What:=ChrW(1778), Replacement:=”2″, LookAt:=xlPart, SearchOrder _
:=xlByRows, MatchCase:=False, SearchFormat:=False, ReplaceFormat:=False
Cells.Replace What:=ChrW(1779), Replacement:=”3″, LookAt:=xlPart, SearchOrder _
:=xlByRows, MatchCase:=False, SearchFormat:=False, ReplaceFormat:=False
Cells.Replace What:=ChrW(1780), Replacement:=”4″, LookAt:=xlPart, SearchOrder _
:=xlByRows, MatchCase:=False, SearchFormat:=False, ReplaceFormat:=False
Cells.Replace What:=ChrW(1781), Replacement:=”5″, LookAt:=xlPart, SearchOrder _
:=xlByRows, MatchCase:=False, SearchFormat:=False, ReplaceFormat:=False
Cells.Replace What:=ChrW(1782), Replacement:=”6″, LookAt:=xlPart, SearchOrder _
:=xlByRows, MatchCase:=False, SearchFormat:=False, ReplaceFormat:=False
Cells.Replace What:=ChrW(1783), Replacement:=”7″, LookAt:=xlPart, SearchOrder _
:=xlByRows, MatchCase:=False, SearchFormat:=False, ReplaceFormat:=False
Cells.Replace What:=ChrW(1784), Replacement:=”8″, LookAt:=xlPart, SearchOrder _
:=xlByRows, MatchCase:=False, SearchFormat:=False, ReplaceFormat:=False
Cells.Replace What:=ChrW(1785), Replacement:=”9″, LookAt:=xlPart, SearchOrder _
:=xlByRows, MatchCase:=False, SearchFormat:=False, ReplaceFormat:=False
Cells.Replace What:=ChrW(1644), Replacement:=”,”, LookAt:=xlPart, SearchOrder _
:=xlByRows, MatchCase:=False, SearchFormat:=False, ReplaceFormat:=False
Cells.Replace What:=ChrW(1643), Replacement:=”.”, LookAt:=xlPart, SearchOrder _
:=xlByRows, MatchCase:=False, SearchFormat:=False, ReplaceFormat:=False
End Sub

مطالعه این مطالب نیز توصیه می‌شود:

۱- معرفی استاندارد ماتصا ۶۲۱۹ – ISIRI 6219
۲- معرفی استاندارد ۹۱۴۷ – ISIRI 9147

‫مشارکت من در یک نرم‌افزار آزاد به نام OTRS

OTRS چیست؟
OTRS یک نرم‌افزار آزاد و کد باز (FOSS) است که در اصل یک نرم‌افزار مکانیزاسیون Help Desk می‌باشد ولی بعدها امکانات ITIL:ITSM هم به آن افزوده شد. از این نرم‌افزار در تیم‌های پشتیبانی محصول و خدمات IT در شرکت‌ها و ادارات استفاده شده و گاهی اوقات آن را CRM نیز می‌نامند، چون تعامل مشتریان را با سازمان مدیریت می‌کند. OTRS فعلاً در ایران بیشتر در ISPها استفاده می‌شود. این نرم‌افزار تحت وب با پرل نوشته شده و محیط اصلی اجرای آن LAMP می‌باشد ولی به راحتی در ویندوز، IIS و MS SQL Server هم قابل اجراست. این نرم‌افزار تحت مجوز GPL منتشر شده و هسته اولیه آن را یک آلمانی به نام Martin Edenhofer ایجاد کرده است. OTRS به طور مداوم در حال توسعه بوده و جامعه کاربری بسیار فعالی دارد.

OTRS چطور پول در می‌آورد؟
توسعه‌دهندگان اولیه OTRS کارشان را با تاسیس یک شرکت ادامه دادند. خدماتی که این شرکت ارائه می‌دهد عبارت است از توسعه OTRS و ماژول‌های آن و افزودن امکانات خاص به آن بر مبنای درخواست مشتری (با دریافت پول)، مشاوره و استقرار OTRS در سازمان مشتری، قراردادهای پشتیبانی و مشاوره و خدمات hosting.
در عین حال توسعه دهنده اصلی OTRS بر خلاف خیلی از نرم‌افزارهای کدباز معروف عمدتاً خود اعضای این شرکت هستند نه جامعه برنامه‌نویسان داوطلب. البته OTRS توسعه‌ها و patchهای کاربران را نیز قبول کرده و به CVS خود می‌افزاید. بعضی افراد هم ماژول‌های خاص خود را برای OTRS توسعه داده‌اند اما با وجود همه این حرف‌ها باز هم عمده توسعه توسط خود شرکت انجام می‌پذیرد. همان طور که در بالا اشاره شد سود شرکت OTRS از خدمات جانبی که ارائه می‌دهد آنقدر هست که حالا حالاها به توسعه OTRS و انتشار مجانی و آزاد آن ادامه دهد و حتی به فکر افزایش سرمایه هم باشد.

OTRS چطور مشارکت افراد را به خود جلب می‌کند؟
پروژه OTRS (نه شرکت OTRS) هیچ چیزی برای پنهان کردن ندارد. آنها صداقت فوق‌العاده‌ای دارند و مانند هر پروژه کدباز موفق دیگری همه موارد مورد نیاز را در اختیار افراد قرار می‌دهند:
۱- تمام سورس کد بدون هیچ مخفی کاری شامل نسخه‌های جاری و تمام نسخ قبلی (CVS) ++
۲- چند mailing-list فعال همراه با آرشیوهای قبلی. ++
۳- مرجع خیلی دقیقی برای ثبت و پیگیری bugها به اسم Bugzilla. آنها تک تک باگ‌های ثبت شده را مورد بررسی قرار داده و در صورت لزوم ترتیب اثر می‌دهند. ++
۴- documentation همه بخش‌ها به طور کامل. ++
۵- پشتیبانی کامل از زبان‌های غیر انگلیسی از جمله زبان فارسی (به جز تقویم)
۶- همکاری و راهنمایی به کاربران و رسیدگی به مشکلات و باگ‌های ارائه شده توسط آنها

چطور با OTRS آشنا شدم و چه کارهایی با انجام دادم؟
پاییز ۸۶ وقتی که در یک مرکز دولتی کار می‌کردیم OTRS به عنوان یک نرم‌افزار مدیریت Trouble Ticket به ما معرفی و از ما خواسته شد ضمن بررسی و نصب آن در صورت امکان آن را برای زبان فارسی و محیط ایران محلی‌سازی کرده و گزارشاتی به آن بیفزاییم. پاییز ۸۷ همین کار را یک شرکت نیمه خصوصی انجام دادیم. با این تفاوت که این بار قرار شد از ماژول ITSM به طور کامل استفاده کرده و بخشی از فرایند ITIL یعنی Service Managment را با استفاده از OTRS پیاده‌سازی کنیم. ما در بهار ۸۸ برای بار سوم OTRS را در یک شرکت خصوصی نرم‌افزاری مورد بهره‌برداری قرار دادیم اما این بار بدون توجه به ITIL و به عنوان یک نرم‌افزار صرفاً Ticket Management. این شرکت از OTRS برای ثبت و پیگیری درخواست‌های رفع مشکل (Ticket) مشتری‌ها و در واقع به عنوان نرم‌افزاری برای پیاده‌سازی مفهوم CRM استفاده می‌کند.

من چه کارهایی برای OTRS انجام دادم؟
۱- ترجمه بعضی ماژول‌ها و به روز رسانی ترجمه‌های قبلی نرم‌افزار ++ ++ ++ ++ ++
۲- همکاری جهت رفع مشکلات مربوط به زبان فارسی ++ ++ ++  ++ ++
۳- تهیه راهنمای نصب OTRS در ویندوز ++ ++ ++ ++
۴- تحریر بعضی مطالب جهت بررسی و تبلیغ OTRS ++ ++ ++ ++
۵- مشارکت‌های هر چند خیلی کوچک در جوابگویی به سوالات کاربران در mailing listهای مربوطه.

من چه چیزهایی از OTRS یاد گرفتم؟
من علاوه بر این که همیشه حق‌الزحمه کارهای خودم را از کارفرماهایم گرفته‌ام چیزهای زیادی در حین مشارکت در OTRS یاد گرفته‌ام:
۱- تجربه‌ی کار با یک تیم حرفه‌ای توسعه نرم‌افزار در آن سوی مرزها، هر چند خیلی کوتاه و مختصر.
۲- سورس کنترل، Bug Tracking، پایگاه خبری و مدیریت نسخه‌های (منتشر شده) در موفقیت یک پروژه نقش خیلی حیاتی بازی می‌کنند و هیچ وقت نباید هیچ کدام از آنها را دست کم گرفت و یا کنار گذاشت.
۳- چطور می‌شود یک پروژه کدباز و کاملاً آزاد ایجاد کرد و از آن حتی بدون donation پول در آورد، شرکت موفقی تاسیس کرد و حسابی هم معروف شد.
۴- چطور می‌توان طعم شیرین مشارکت در یک پروژه کدباز را چشید، به آن کمک کرد و بی پول هم نماند. قرارداد با یک شرکت ایرانی از یک سو و به اشتراک گذاشتن کارهای انجام شده و مفاهیم یاد گرفته شده با جامعه کاربری پروژه از دیگر سو.
۵- چطور فرایند پشتیبانی از یک نرم‌افزار در یک شرکت نرم‌افزاری را با استفاده از OTRS مکانیزه و منظم کرده و به اصطلاح یک CRM (مدیریت ارتباط با مشتری) به وجود آورد.

پیوندهای مرتبط:
۱- پروژه OTRS
۲- شرکت OTRS
۳- مطالب وبلاگ خودم راجع به OTRS
۴- شرکت امپیکو

Basic steps to localizing OTRS and other softwares into Persian

1. Ability to save and retrieve Persian texts.

2. Supporting right-to-left direction and right alignment.

3. Supporting Persian (Jalali) calendar in both getting dates from user and displaying dates to him (her).

4. Displaying Persian numeric digits ۰۱۲۳۴۵۶۷۸۹ instead of English numeric digits 0123456789.

5. Translating software itself into Persian. This include menu and button captions, messages and etc.

 

Advanced steps for localizing softwares may be achieved by implementing Iranian standard ISIRI 6219 and other related standards.

OTRS has done steps 1,2 and 5 but needs to go through steps 3 and 4. For step 3 (Persian Calendar) there exists a Perl module named Date-Jalali-0.01 written by Ahmad Anvari for converting Gregorian and Persian calendar to each other. Ahmad has also written another Perl module named Lingua-FA-Number-1.0 for converting English and Persian numeric digits to each other that can be used to implement step 4.

 

See also:

1. Persian Computing group: A community of people specialized in Persian standards, localization and internationalization.

موضوعات نرم‌افزاری که وقت نکردم روی آنها کار کنم

این‌ها فهرستی از موضوعاتی هستند که روزی می‌خواستم درباره آنها بنویسم یا این که درباره‌شان مطالعه کنم. اما چون ممکن است هیچ وقت فرصت این کار را پیدا نکنم آنها را در اینجا می‌گذارم تا هم خودم یادم نرود روی چه چیزی می‌خواستم کار کنم و هم شاید بقیه علاقه‌مند به آنها شدند و چیزی راجع به آنها نوشتند. دقت کنید که عناوین و خصوصاً لینک‌ها خام و بررسی نشده هستند.

۱- مشکلات وب‌سایت‌ها و Mail Serverها با Certificate: لینک ۱، لینک ۲، لینک ۳، لینک ۴، لینک ۵
۲- نام گذاری صحیح فیلدها و متغیرها: استفاده از اسامی درست انگلیسی برای مفاهیم مالی و اداری مثل استهلاک و…
۳- googlegroup چیست و از چه پروتکلی استفاده می‌کند؟ آیا این اطلاعات در جای دیگری هم نگهداری می‌شوند یا خیر؟
۴- کار با ابزارهای فوروم مثل vBultein و CommunityServer و googlegroup و یادگیری آنها
۵- حالت recent mode در جی‌میل و ظرایف آن: اگر خواسته باشید در دات‌نت از یک حساب gmail برای ارسال/دریافت ایمیل استفاده کرده باشید حتما درگیر این ظرایف شده‌اید.
۶- معرفی Iranzilla که در Thundebird برای شمسی کردن تاریخ استفاده می‌شود.
۷- مشکلات زبان فارسی در Reporting Services:
استفاده از تگ برای نمایش اعداد به صورت فارسی، اعداد فارسی عربی،
چند زبانه کردن گزارشات rdlc، RS و چند زبانگی (لینک ۱، لینک ۲Native Mode و SharePoint Model در نصب RS، Localizing Reports، locale for RS،
ضمیمه شماره ۹ یونیکد، FriBiDi پیاده سازی ضمیمه شماره ۹ یونیکد،
توضیح propertyها
۸- از بین بردن صفحه کلید فارسی ویندوز برای همیشه: بعد از نصب صفحه کلید استاندارد ۹۱۴۷ صفحه کلید قبلی همچنان ماندگار است و کاربران جدید مجبور هستند به طور پیش فرض با آن کار کنند و این برای ما خیلی خیلی بد است…
۹- لینک‌هایی که موقع کار روی مشکلات زبان فارسی پیدا کردم: تاریخچه شرکت فارسی وب، صفحه کلید فارسی شرکت فناوری اطلاعات!!، اشتباه عمده در يونی کد يا اشتباه در پياده سازی مايکروسافت؟، روزبه پورنادر،بهنام پورنادر (لینک ۱، لینک ۲گزارش اقدامات دبیرخانه شورای عالی انفورماتیك درباره استاندارد زبان فارسی در محیط های رایانه ای، صفحه کلید فارسی برای ویندوز به پیشنهاد «بهرام شهر» (لینک ۱، لینک ۲)
۱۰- تاریخچه فایل kbdfa.dll که هنوز هم که هنوزه خیلی‌های برای فارسی کردن ویندوزشان از آن استفاده می‌کنند: لینک ۱، لینک ۲، لینک ۳

۱۱- Regional Settings ویندوز، دشمن زبان فارسی! باعث می‌شود اعداد به طور واقعی انگلیسی باشند ولی فارسی نشان داده شوند! یعنی به جای استفاده از یونیکد از یک روش غیر استاندارد استفاده شده است. همچنین به کاراکترهای غیر یونیکد و کدپیج عربی ۱۲۵۶ اجازه زنده بودن می‌دهد!

۱۲- تحقیقی راجع به صفحه کلیدهای رایج فارسی
۱۳- ساخت یک IME برای ویندوز ایکس پی و ویستا، البته با وجود صفحه کلید ۹۱۴۷ دیگر نیازی به این کار نیست.
۱۴- ارائه راهکار برای رسیدن به جهانی عاری از «ي» عربی!
۱۵- جستجوی هم ارز در گوگل، نگاه یکسان گوگل به انواع «ی» و یا به انواع «ک»
۱۶- رعایت دیدگاه پوکایوکه در نرم‌افزارهای ایرانی، لینک

۱۷- رعایت 5S در شرکت‌های نرم‌افزاری، «فایو اس» یکی از اصول با ارزش مهندسین صنایع در اداره کارخانه‌هاست.
۱۸- کنفرانس‌های کامپیوتری – مدیریت خدمات فناوری اطلاعات، انجمن انفورماتیک ایران، سمینارهای شبکه علمی، شبکه علمی غرب آسیا، دولت الکترونیک و ارتقا نظام اداری

۱۹- تست ۱۲ گانه جوئل و شرکت‌های نرم افزاری ایرانی